PLT (Trombosit) Düşüklüğü ve PLT Yüksekliği Nedir?

09.03.2019 04:35 | Güncelleme: 15.03.2019 12:11 | Yazar: Başak Pırıl Gökayaz
PLT testi, kanda trombosit sayısını ve kandaki ortalama trombosit sayısını ölçen bir kan testidir. Trombositler diğer adıyla platellet veya kısa şekli ill PLT  kanın yaraları iyileştirmesine ve aşırı kanamayı önlemeye yardımcı olur. Yüksek veya düşük trombosit seviyeleri  bir başka ifadeyle de plt düşüklüğü ve yüksekliği ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir.Ortalama trombosit sayısı kan testi genellikle tam  kan sayımı (CBC) testinin bir parçasıdır.  CBC, vücuttaki farklı kan hücrelerinin sayısı hakkında önemli bilgiler ortaya koymaktadır.Pıhtıgöze olarak da adlandırılan trombositler, megakaryosit adı verilen kemik iliğinde üretilen daha büyük hücrelerin parçalarıdır. Daha fazla bilgi almak için makalemizin tamamını okumayı unutmayın!
PLT (Trombosit) Düşüklüğü ve PLT Yüksekliği Nedir?
A

Trombosit Sayısı Testi Nedir?

Tam kan sayımı tahlili parametreleri arasında  trombosit (PLT) sayısı testi de bulunmaktadır. PLT testi, mikrolitre kan (MCI) başına trombosit sayısı verir.

PLT ölçümü, bir kişinin ortalama olarak mikrolitre başına trombosit sayısıdır.

İdeal trombosit aralığı, çoğu sağlıklı insanda mcL başına 150,000 ila 400,000 arasındadır.

Düşük trombosit sayısı trombositopeni olarak bilinir. Yüksek trombosit sayısı trombositoz olarak bilinir.

Test kendi başına veya bir CBC testinin bir parçası olarak yapılabilir. Bir kişinin trombosit sayısını etkileyen bir bozukluğu olduğundan şüphelenirlerse, bir doktor genellikle trombosit sayısı testi yapacaktır.

PLT (trombosit)  Test Sonucundan Ne Beklemeniz Gerekir?

Test esnasında kolunuzdan veya elinizden kan örneği alınır.

Damardan kan örneği almak birkaç dakika sürer ve genellikle sadece çok az bir rahatsızlığa neden olur. Nadiren, bazı insanlar kan alınırken veya alındıktan kısa bir süre sonra kusacak gibi veya sersemlemiş hissedebilirler. Yavaşça derin nefes almak genellikle bu duyguları sakinleştirmek için yeterlidir.

Bazı insanlarda küçük bir iz veya morluk kalabilir. Testten sonra çoğu insan kendini iyi hisseder ancak bazıları iğne yerinde 1-2 gün boyunca hafif bir ağrı hissederler.

Bir teknisyen kan örneğini trombosit sayısını sayan ve bulgular hakkında bir rapor üreten bir makineye koyar.

PLT Testi Güvenli mi?

Test çok güvenlidir ve komplikasyonlar nadirdir. Kanama bozukluğu olan insanlar doktorlarına kanama sorunları hakkında bilgi vermelidir. Çoğu insan testin sadece kısa ve hafif bir rahatsızlık kaynağı olduğunu tespit etmiştir.

PLT Testi Sonuçları Ne Zaman Alınır?

Sonuçları geri almak için gereken süre değişmektedir.

Acil durumlar ya da ameliyat olmak üzere olan kişiler için testi uygulayan hastaneler genellikle sonuçları hemen geri alır. Bir doktor ofisi testin dışarıdaki bir laboratuarda yapılmasını sipariş ettiğinde sonuçların alınması birkaç gün sürebilir.

Aşağıdaki resimde trombosit ve alyuvar yapıları görülmektedir:PLT (Trombosit) Düşüklüğü ve PLT Yüksekliği Nedir?

PLT Yüksekliği (Trombosit Sayınızın)Yüksek Olması Ne Anlama Gelir?

Bir şey kemik iliğinin çok fazla trombosit üretmesine neden olduğunda yüksek trombosit sayısı ortaya çıkabilir. Nedeni bilinmiyorsa, buna birincil veya temel, trombositoz denir. Trombositlerin fazlalığı bir enfeksiyon veya başka bir durumdan kaynaklandığı zaman, buna ikincil trombositoz denir.

Kan Pıhtılarının Daha Yüksek Riski

 Ameliyat sonrası kan kaybından kurtulan kişilerde trombosit seviyeleri geçici olarak normalden daha yüksek olabilir.

Çok fazla trombositi olduğunda bir kişinin kan pıhtılaşması daha kolay olur.

Pıhtılaşma kanamaya karşı doğal bir korumadır. Vücut, yaralanma sırasında ve sonrasında daha fazla trombosit üretir.

Bununla birlikte, trombositler kan pıhtılaşmasına neden olduğundan, kollarda veya bacaklarda tehlikeli kan pıhtılarına neden olabilirler. Kan pıhtısı kopabilir veya vücudun başka bir bölgesine gidebilir.

Kan pıhtısı riski, hastalıktan dolayı yatağa bağlı olan veya uzuvlarını hareket ettiremeyen insanlarda daha yüksektir.

Trombosit sayısının yeni yaralanma nedeniyle yükselmiş ancak yatakta kalması gereken birinin kan pıhtılaşması riskini azaltmak için izlenmesi gerekebilir.

Daha Az Ciddi ve Geçici Koşullar

Bazı geçici koşullar normal trombosit sayısından daha yüksek olabilir. Bu durum gerçekleştiğinde doktor birkaç gün veya hafta sonra tekrar test etmek isteyebilir. Trombositlerin geçici olarak yükselmesinin bazı yaygın nedenleri şunlardır:

  • Son zamanlardaki yaralanmaların iyileştiği dönem
  • ameliyattan sonra kan kaybından kurtulma
  • aşırı içme veya B12 vitamini eksikliğinin geçmesi
  • bir maraton koşmak gibi yoğun fiziksel aktivite veya efor sarf etmek
  • doğum kontrol haplarını kullanma

Daha Ciddi ve Kronik Koşullar

Bir kişinin trombosit sayısı yüksek kalırsa, aşağıdaki sağlık durumlarından kaynaklanıyor olabilir:

PLT Yüksekliği Aşağıdaki Nedenlerle Olabilir

  • Kanser: Akciğer, mide, meme ve yumurtalık kanseri ve lenfoma, yüksek trombosit sayısına neden olabilir. Ek kan testi, görüntüleme taramaları veya bir biyopsi kanseri test edebilir.
  • Anemi: Demir eksikliği veya hemolitik anemisi olan insanlar yüksek trombositlere sahip olabilir. Daha fazla kan testi, çoğu anemi türünü tespit edebilir.
  • Enflamatuar bozukluklar:  Romatizmal eklem iltihabı veya inflamatuar bağırsak hastalığı (IBD) gibi enflamatuar bir bağışıklık tepkisine neden olan hastalıklar trombosit sayısını artırabilir. Bir kişinin çoğu durumda başka belirtileri olacaktır.
  • Enfeksiyonlar: Tüberküloz gibi bazı enfeksiyonlar yüksek trombositlere neden olabilir.
  • Splenektomi: Dalağın çıkarılması trombositlerde geçici bir artışa neden olabilir.

PLT Düşüklüğü (Trombosit Sayınızın Düşük Olması )Ne Anlama Gelir?

Düşük trombosit sayısı, kanın pıhtılaşmasını zorlaştırabilir ve bir kişiyi aşırı kanama riski altına sokabilir. Nedeni, kalıtsal bir trombosit üretme eğiliminden kaynaklanıyor olabilir, ancak nedeni bilinmiyor da olabilir. Diğer durumlarda, altta yatan bir sağlık durumundan kaynaklanmaktadır.

Spontan Kanama Riski Daha Yüksektir

Eğer trombosit MCI başına 20.000'nin altına düşerse, bir kişi kendiliğinden kanamaya başlayabilir. Spontan kanama yaşayan insanlar kan nakline ihtiyaç duyabilir. Düşük trombosit sayısı, yakın zamanda travmatik bir yaralanma yaşayan insanlarda ölüm riskini artırır.

Genel Nedenler

 Kemoterapi düşük trombosit hacmine neden olabilir.

Düşük trombosit hacminin yaygın nedenleri şunlardır:

PLT Düşüklüğü Aşağıdaki Nedenlerle Olabilir:

  • Virüsler: Mononükleoz, HIV, AIDS, kızamık ve hepatit gibi virüsler trombositleri tüketebilir.
  • İlaç tedavisi:  Aspirin, H2-bloker, kinidin, sulfa içeren antibiyotikler ve bazı diüretikler gibi ilaçlar trombosit sayısını düşürebilir.
  • Kanser: Kemik iliğine yayılmış kanser, vücudun yeni trombositler üretme kabiliyetine zarar verebilir. Lenfoma ve lösemi bu durumdan sorumludurlar.
  • Anemi: Aplastik anemi adı verilen bir anemi türü, trombositler de dahil olmak üzere her türlü kan hücrelerinin sayısını azaltır.
  • Enfeksiyon: Bakteriyel bir enfeksiyon, özellikle kan enfeksiyonu sepsisi, trombosit sayısını azaltabilir.
  • Otoimmün bozukluklar: Lupus ve Crohn hastalığı gibi otoimmün hastalıklar, vücudun dokusuna saldırmasına neden olarak trombosit sayısını düşürür.
  • Kemoterapi: Kemoterapi, vücudun trombosit üretmesini zorlaştıran kanser hücrelerine ek olarak mevcut dokuya zarar verir.
  • Zehirlenme: Bazı pestisitlere maruz kalma trombositlere zarar verebilir.
  • Siroz: Karaciğer sirozu, genellikle aşırı içme nedeniyle trombosit sayısını azaltabilir.
  • Kronik kanama: Mide ülseri gibi kontrolsüz kanamalara neden olan herhangi bir bozukluk trombositleri tüketebilir.

Yaş ve PLT (Trombosit Sayısı)

Trombosit sayısı da yaşla birlikte azalmaya eğilimlidir. Bir zamanlar olduğundan daha düşük olan veya normalin en alt ucunda olan trombosit sayısı, daha yaşlı bir erişkinde, özellikle başka semptomlar yoksa, endişe nedeni olmayabilir.

PLT (Trombosit) Testinin Yorumlanması:

Trombosit sayısındaki değişiklikler, bir kişinin kronik bir hastalığı olduğu veya kemik iliğinde bir sorun olduğu anlamına gelebilir.

Bununla birlikte, trombosit sayısına dayalı bir tıbbi durumu tek başına teşhis etmek genellikle mümkün değildir. Kan testinde düşük trombositler ortaya çıkarsa, daha fazla test hakkında bir doktorla konuşmalısınız.

Test seçeneklerini daraltmaya yardımcı olabilecek diğer belirtiler hakkında doktora bilgi vermeniz önerilir.

Kaynakhttps://www.medicalnewstoday.com/articles/322726.php

Bu Makale Dr. Cem Argun tarafından gözden geçirilmiştir

YORUM YAP

Yorum yapilmeniz için üye girişi yapmalısınız. Giriş yapmak için tıklayınız...
İyi Huylu Kolesterol(HDL) Nedir? HDL Nasıl Yükseltilir?
İyi kolesterol (HDL) kanımızda bulunan yağlardan biridir. HDL damar sertliğine karşı koruyucu bir yağ olduğu için yüksek değerlerde olması istenmektedir.Bu yazımızda iyi huylu Kolesterol olan…
Tam İdrar Tahlili ( TİT) Nedir?
Tam idrar tahlili (TİT) birçok laboratuvarda yapılan kolay, ucuz ve tanıda çok yararlı bir tahlil yöntemidir.Elde manuel kitlerle yapılabidiği gibi otomatik cihazlarda da yapılabilir.…
Monosit Nedir? Monosit Yüksekliği Neden Görülmektedir?
Monosit bir lökosit (beyaz kan hücresi, akyuvar ) türüdür. Monosit hemogram (tam kan sayımı) paremetrelerinden biridir.Tam kan sayımımında monosit değeri veya yüzdesi yüksek…
Kan Tahlili Nasıl Yorumlanır? Kan Tahlili Bilgileri
Kan tahlil sonuçları bir çok hastalığın ön tanısında fikir vermektedir. Kan tahlilinin yorumlanması da son derece önemlidir.Kan tahlilinin nasıl yorumlanacağı ve buna göre…
Çocuklarda PLT (trombosit) düşüklüğü, yüksekliği ve normal değerleri nedir ?
PLT (platalet) yani trombosit, hemogram testi sırasında çalışılanönemli  kan sayım parametrelerinden biridir. Çocuklarda özellikle kan hastalıkları yönünden PLT…
İdrar tahlili ve idrar testi hakkında pratik bilgiler
İdrar tahlili ve idrar testi hemen her laboratuvarda çalışılan ve bazı hastalıklar hakkında önemli bilgiler veren değerli laboratuvar analizleridir.İdrar tahlil temel olarak idrar yolları,…
Lenfosit düşüklüğü nedir? Lenfosit düşüklüğü neden olur?
Lenfosit bir akyuvar yani lökosit  (beyaz kan hücresi) türüdür. Lenfosit değerlerinin düşük çıkması ve kanda lenfosit düşüklüğü ise sıklıkla…
İnsülin Direnci Nedir? İnsülin Direnci Testi(HOMA testi) Nedir?
İnsülin pankreastan salgılanan bir hormon olup kan şekerini düşürücü etki yapmaktadır.İnsülin direci insülin hormonunun kan şekerini düzenlemede görevini tam…
Çinko Tahlili
Çinko tahlili son yıllarda sıkça istenen bir tahlil olup birçok hastalığın tanısında fikir vermektedir.
Hemogram Kan Tahlilindeki Kısaltmaların Anlamları
Tam Kan Sayımı tahlili, diğer adıyla Hemogram Testi yaptıran bir çok ziyaretçimiz bu tahlili yaptırdıktan sonra sonuç kağıdındaki kısaltmaların anlamlarını merak ediyor.
Hematoloji Testleri Nelerdir? Hematoloji Testlerinin Yorumu
Hematoloji testleri doktorlarca en sık istenen tahlillerdir
Beta HCG Testi ve Gebelik İle İlgili Soru ve Cevaplar
Beta HCG Testi kanda yapılan güvenilir bir gebelik testidir. Tahlil.com uzmanlarına Beta HCG testi ve gebelik ile ilgili bir çok soru geliyor.
Dr. Cem Argun
tahlil.com
tahlil.com