Karaciğer Fonksiyon Testleri Nelerdir? Nasıl Yorumlanır?

09.05.2019 09:05 | Güncelleme: 27.04.2020 12:06 | Yazar: Başak Pırıl Gökayaz
Karaciğer fonksiyon testleri nelerdir, neden ihtiyaç duyulur, testten önce, test sırasında, ve sonrasına neler yapmanız gerekir gibi karaciğer fonksiyon testlerine dair soruların cevaplarını makalemizde bulabilirsiniz.
Karaciğer Fonksiyon Testleri Nelerdir? Nasıl Yorumlanır?
A

Karaciğer Fonksiyon Testleri Nedir?

Karaciğer fonksiyon testleri, karaciğer hastalığını veya hasarını teşhis etmek ve takip etmek için kullanılan kan testleridir. Testler kanınızdaki bazı enzimlerin ve proteinlerin seviyelerini ölçer.

Bu testlerin bazıları, karaciğerin, protein üretme ve bir kan atığı ürünü olan bilirubin temizleme işlevlerini ne kadar iyi gerçekleştirdiğini ölçer. Diğer karaciğer fonksiyon testleri, karaciğer hücrelerinin hasar veya hastalığa yanıt olarak salındığı enzimleri ölçer.

Anormal karaciğer fonksiyon testi sonuçları her zaman karaciğer hastalığına işaret etmez. Doktorunuz sonuçlarınızı ve ne anlama geldiğini açıklayacaktır.

Karaciğer Fonksiyon Testleri  Hangi Durumlarda Yapılır?

Karaciğer fonksiyon testleri aşağıdakiler için kullanılabilir:

  • Hepatit gibi karaciğer enfeksiyonlarını taramak
  • Viral veya alkolik hepatit gibi bir hastalığın ilerlemesini takip edip bir tedavinin ne kadar iyi çalıştığını belirlemek
  • Bir hastalığın şiddetini, özellikle karaciğerin skarını (siroz) ölçmek
  • İlaçların olası yan etkilerini takip etmek

Karaciğer Fonksiyon Testleri

Karaciğer fonksiyon testleri, kanınızdaki bazı enzimlerin ve proteinlerin seviyelerini kontrol eder. Normalden daha yüksek veya daha düşük seviyeler karaciğer problemlerine işaret edebilir. Bazı yaygın karaciğer fonksiyon testleri şunlardır:

Alanin transaminaz (ALT)

ALT, karaciğerde bulunan ve vücudunuzun proteini metabolize etmesine yardımcı olan bir enzimdir. Karaciğer hasar gördüğünde, ALT kan dolaşımına salınır ve seviyeler artar.

Aspartat transaminaz (AST)

AST, amino asit olan alanini metabolize etmeye yardımcı olan bir enzimdir. ALT gibi, AST normalde düşük seviyelerde kanda bulunur. AST düzeylerinde bir artış karaciğer hasarına veya hastalığına veya kas hasarına işaret edebilir.

Alkalen fosfataz (ALP) 

ALP karaciğer, safra kanalları ve kemikte bulunan bir enzimdir. Normalden yüksek ALP seviyeleri, karaciğerde hasar veya tıkalı bir safra kanalı veya bazı kemik hastalıkları gibi hastalıklara işaret eder.

Albümin ve total protein

Albümin karaciğerde üretilen birkaç proteinden biridir. Vücudunuz enfeksiyonlarla savaşmak ve diğer işlevleri yerine getirmek için bu proteinlere ihtiyaç duyar. Albümin ve total proteinin normalden daha düşük seviyelerde karaciğer hasarına veya hastalığına işaret edebilir.

Bilirubin
 

Bilirubin, kırmızı kan hücrelerinin normal parçalanması sırasında üretilen bir maddedir. Bilirubin karaciğerden geçer ve dışkıyla atılır. Yüksek bilirubin seviyeleri (sarılık) karaciğer hasarına veya hastalığına veya belirli anemi türlerine işaret eder.

Gamma glutamil transferaz (GGT)

GGT kanda bulunan bir enzimdir. Normalden daha yüksek seviyeler karaciğer veya safra kanalı hasarına işaret eder.

L-laktat dehidrojenaz (LD)

 LD karaciğerde bulunan bir enzimdir. Yüksek seviyeler karaciğer hasarına işaret edebilir, ancak diğer birçok rahatsızlıkta yükselebilir.

Protrombin zamanı (PT)

PT, kanınızın pıhtılaşmasında geçen zamandır. Artan PT, karaciğer hasarına işaret edebilir, ancak varfarin gibi bazı kan seyreltici ilaçlar alıyorsanız da yükselebilir.

Karaciğer Fonksiyon Testi Riskleri Var mıdır?

Karaciğer fonksiyon testleri için kan örneği genellikle kolunuzdaki bir damardan alınır. Kan testleri ile ilişkili en temel risk, kan alınırken kolunuzda ağrı veya morar olur. Çoğu insan kan alınmasına ciddi tepki göstermez.

Karaciğer Fonksiyon Testine Nasıl Hazırlanılır?

Bazı gıdalar ve ilaçlar karaciğer fonksiyon testlerinizin sonuçlarını etkileyebilir. Doktorunuz muhtemelen yemek yememenizi ve kanınız alınmadan önce bazı ilaçlar almanızı isteyecektir.

Karaciğer Fonksiyon Testinden Ne Beklemelisiniz?

Karaciğer fonksiyon testleri için kan örneği genellikle kolunuzun iç kısmındaki bir damara yerleştirilen küçük bir iğne ile alınır. Kanınızı biriktirmek için iğne küçük bir tüpe bağlanır. İğne kolunuza sokulduğunda küçük bir ağrı hissedebilir ve iğne çıkarıldıktan sonra bölgede kısa süreli rahatsızlık hissedebilirsiniz.

Karaciğer Fonksiyon Testinden Sonra

Kanınız analiz için bir laboratuvara gönderilecektir. Laboratuvar analizi olduğunuz yerde yapılırsa, test sonuçlarınızı birkaç saat içinde alabilirsiniz. Doktorunuz kanınızı başka bir laboratuvara gönderirse, sonuçları birkaç gün içinde alabilirsiniz.

Karaciğer Fonksiyon Testi Normal Değerleri:

Tipik karaciğer fonksiyon testleri için normal kan testi sonuçları şunlardır:

  • ALT. Litre başına 7 ila 55 birim (U / L)
  • AST. 8 ila 48 U / L
  • ALP. 45 ila 115 U / L
  • Albümin. Desilitre başına 3.5 ila 5.0 gram (g / dL)
  • Total protein. 6.3 ila 7.9 g / dL
  • Bilirubin. Desilitre başına 0.1 ila 1.2 miligram (mg / dL)
  • GGT. 9 ila 48 U / L
  • LD. 122 ila 222 U / L
  • PT. 9.5 ila 13.8 saniye

Bu sonuçlar yetişkin erkekler için normaldir. Normal sonuçlar laboratuvardan laboratuvara değişir ve kadınlar ve çocuklar için biraz farklı olabilir.

Doktorunuz bu sonuçları durumunuzu teşhis etmeye veya ihtiyacınız olabilecek tedaviyi belirlemeye yardımcı olmak için kullanacaktır. Zaten karaciğer hastalığınız varsa, karaciğer fonksiyon testleri hastalığınızın nasıl ilerlediğini ve tedaviye yanıt verdiğinizi belirlemeye yardımcı olabilir.


Kaynak: https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/liver-function-tests/about/pac-20394595

Bu Makale Dr. Cem Argun tarafından gözden geçirilmiştir

YORUM YAP

Yorum yapilmeniz için üye girişi yapmalısınız. Giriş yapmak için tıklayınız...
PTH (Paratiroid) Hormonu Nedir?
PTH (paratiroid hormon) vücudumuzun kalsiyum metabolizmasını düzenleyen hormondur.Bu hormonun salınımındaki düzensizlikler Endokrinoloji hastalıkları bölümü doktorlarınca…
Ferritin (Demir) Testi Nedir?
Vücudunuzun total demir depolama kapasitesinin belirlenmesi için bu test yapılır.
CRP Yüksekliği Nedir? CRP Yüksekliği Neden Olur?
CRP bir akut faz reaktanı olan bir proteindir.CRP testi yüksekliği çeşitli nedenlere bağlı olabilir.
Hemoglobin A1c Testi Hba1c Normal Değeri Nedir?
Hba1c diabetli hastalarda ve diabet tanısında sıklıkla istenen bir tahlildir. Hba1c  testi normal değerleri içinde olan kişiler son 3 aylık kan şekerinin normal aralıklarda seyrettiği bilgisini…
Sistatin C Testi Nedir?
Böbrek fonksyonları değerlendirmesine kanda kreatinin düzeyine bakılır.Ancak Sistatin C testi de bazı zamanlarda kreatin testine alternatif olarak kullanılabilir.
Glukoz Testi (AKŞ) Nedir ?
Şeker hastalığının tespiti, kan şekerinizin sağlıklı değer aralığı içinde olup olmadığını belirlemek, hiperglisemi , hipoglisemi, diyabet ve prediyabet araştırması yapmak, tanılarını koymak ve…
Ferritinin Testi Nedir?
Ferritinin vücuttaki demir depoların göstergesidir.Ferritin testi ile de vücudumuzdaki demir depolarının dolu olup olmadığı konusunda bilgi sahibi olunur.
Ferritin Testi Nedir?
Ferritin testi, kanda var olan ferritin miktarını ölçmeye yarayan bir tahlil yöntemidir.Ferritin testi insan vücudundaki demir depolarının dolu olup olmadığını anlamak ve anemi özellikle…
HIV Tanısında p24 Antikor Testi Nedir?
P 24 Antikor testi HIV testinin erken tanısı için yapılır.Bu test ELİSA yöntemiyle çalışılan bir kan tahlilidir.Damardan alınan kan örneği analiz edilerek yapılır.
Kanda Ürik Asit Yüksekliği
Ürik asit; pürin adı verilen,  DNA ve RNA’nın temel yapı taşını oluşturan metabolizmanın son ürünüdür.
D- Dimer Testi
D-Dimer testi bir hematoloji testi olup hematoloji laboratuvarlarında yapılmaktadır.D-Dimer testi damardan alınan kan örneğinin çalışılmasıyla analiz edilmektedir.
Kandaki Üre Oranının Yükselmesinin Sebepleri ve Belirtileri
Kanda üre testi yüksekliği çeşitli sebeplerle ortaya çıkan böbrek yetmezliğinin son döneminde meydana gelir.Kanda üre yükselmesinin belirtileri ve sevepleri…
Dr. Cem Argun
tahlil.com
tahlil.com